Η ιστορία των αρχαίων ελληνικών αποικιών στα μικρασιατικά παράλια (ακριβώς απέναντι από τα νησιά του ανατολικού Αιγαίου)

 
 

Η ιστορία των αρχαίων ελληνικών αποικιών στα μικρασιατικά παράλια (ακριβώς απέναντι από τα νησιά του ανατολικού Αιγαίου) αποτελεί ένα από τα πιο λαμπρά κεφάλαια του ελληνικού πολιτισμού.

Η εγκατάσταση των Ελλήνων εκεί έγινε σε κύματα κατά τον Πρώτο Ελληνικό Αποικισμό (γύρω στον 11ο με 10ο αιώνα π.Χ.), ως αποτέλεσμα των μετακινήσεων πληθυσμών στην ηπειρωτική Ελλάδα (όπως η κάθοδος των Δωριέων).

Οι Έλληνες χωρίστηκαν στα παράλια σε τρεις μεγάλες γεωγραφικές και εθνολογικές ζώνες, καθεμία από τις οποίες βρισκόταν σε άμεση επαφή και πολιτισμική συγγένεια με τα αντίστοιχα νησιά:

 Η Αιολίδα (Βόρειος Τομέας)    Εκτεινόταν στα βορειοδυτικά παράλια της Μικράς Ασίας.

Η Σχέση με τα Νησιά: Οι άποικοι ξεκίνησαν κυρίως από τη Θεσσαλία και τη Βοιωτία, χρησιμοποιώντας τη Λέσβο και την Τένεδο ως εφαλτήριο για να περάσουν απέναντι.

Οι Πόλεις: Η σημαντικότερη πόλη της περιοχής ήταν η Κύμη (η αιολική Κύμη). Οι Αιολείς ίδρυσαν μια ένωση 12 πόλεων (Δωδεκάπολη), η οποία όμως επισκιάστηκε αργότερα από την ανάπτυξη των Ιώνων στα νότια.

Η Ιωνία (Κεντρικός Τομέας) — Το Κέντρο του Παγκόσμιου Πολιτισμού    Η Γεωγραφία: Καλάθιζε το κεντρικό τμήμα των παραλίων, ακριβώς απέναντι από τη Χίο και τη Σάμο.

 Η Σχέση με τα Νησιά: Ίωνες από την Αττική και την Εύβοια κατοίκησαν τη Χίο, τη Σάμο και τα απέναντι παράλια, δημιουργώντας έναν ενιαίο πολιτισμικό και οικονομικό χώρο.

 Οι Πόλεις: Εδώ αναπτύχθηκαν μερικές από τις πιο δοξασμένες πόλεις της αρχαιότητας, όπως η Έφεσος, η Μίλητος, η Σμύρνη, η Φώκαια και οι Κλαζομενές.

 Το Κοινό των Ιώνων: Οι 12 ιωνικές πόλεις (μαζί με τη Χίο και τη Σάμο) ίδρυσαν το Πανιώνιο, μια θρησκευτική και πολιτική συμμαχία με κέντρο τη χερσόνησο της Μυκάλης (απέναντι από τη Σάμο).

Η Προσφορά: Στην Ιωνία γεννήθηκε η Φιλοσοφία (Θαλής, Αναξίμανδρος, Ηράκλειτος), η Ιστορία (Εκαταίος), και εκεί ριζώθηκε η Ομηρική ποίηση.

Η Δωρίδα (Νότιος Τομέας)   Η Γεωγραφία: Καλάθιζε τα νοτιοδυτικά παράλια (τη σημερινή περιοχή της Αλικαρνασσού και της Μαρμαρίδας).

 Η Σχέση με τα Νησιά: Οι Δωριείς, προερχόμενοι από την Πελοπόννησο, αποίκισαν τη Ρόδο, την Κω και τα γύρω νησιά, και από εκεί πέρασαν στις απέναντι ακτές.

 Οι Πόλεις: Οι σημαντικότερες πόλεις στα παράλια ήταν η Αλικαρνασσός (πατρίδα του Ηροδότου) και η Κνίδος.

 Η Δωρική Εξάπολη: Οι δύο αυτές πόλεις, μαζί με τις τρεις πόλεις της Ρόδου (Λίνδος, Ιαλυσός, Κάμειρος) και την Κω, σχημάτισαν μια ισχυρή θρησκευτική συμμαχία με κέντρο το Τριόπιο ακρωτήριο.

Αυτή η ιστορική πραγματικότητα επιβεβαιώνει ότι για χιλιάδες χρόνια, τα νησιά και τα απέναντι παράλια ήταν ένας ενιαίος, αδιαίρετος ελληνικός κόσμος, πολύ πριν τα γεωπολιτικά σύνορα του 20ού αιώνα χαράξουν μια γραμμή στη μέση του Αιγαίου.

Τενόη