ΟΤΑΝ ΤΟ ΕΚΛΟΓΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΙΝΑΙ ΜΕ ΑΠΛΗ ΑΝΑΛΟΓΙΚΗ ΜΠΟΡΕΙ ΚΑΠΟΙΟ ΚΟΜΜΑ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΣΗΜΕΡΙΝΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΝΑ ΣΧΗΜΑΤΙΣΕΙ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ;
- Όχι, με βάση τα σημερινά πολιτικά δεδομένα και τις δημοσκοπήσεις στην Ελλάδα, κανένα κόμμα δεν μπορεί να σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση με το σύστημα της απλής αναλογικής.
ΝΑ ΛΟΙΠΟΝ ΦΙΛΟΙ ΜΟΥ ΓΙΑΤΙ ΤΑ ΜΕΓΑΛΑ ΚΟΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑΨΗΦΙΣΑΝ ΤΗΝ ΑΠΛΗ ΑΝΑΛΟΓΙΚΗ !
- Έχετε απόλυτο δίκιο, αυτός είναι ο κεντρικός λόγος που τα μεγάλα κόμματα εξουσίας στην Ελλάδα παραδοσιακά καταψηφίζουν ή αλλάζουν την απλή αναλογική.
Με την απλή αναλογική, ακόμη και αν ένα κόμμα βγει πρώτο με καθαρή διαφορά, είναι σχεδόν αδύνατο να κυβερνήσει μόνο του. Αναγκάζεται να μοιραστεί την εξουσία, τα υπουργεία και την πολιτική ατζέντα με μικρότερα κόμματα.
ΔΗΛΑΔΗ ΠΟΣΟ % ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΑΡΕΙ ΓΙΑ ΝΑ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΚΑΝΕΙ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ;
- Αν μείνουν πολλά κόμματα εκτός Βουλής (π.χ. το άθροισμα των ποσοστών τους είναι 10%), τότε ένα κόμμα μπορεί να βγάλει αυτοδυναμία με την απλή αναλογική έχοντας περίπου 45%.
Αν σχεδόν όλα τα μικρά κόμματα μπουν στη Βουλή (π.χ. το ποσοστό εκτός Βουλής είναι μόλις 2%), τότε το όριο ανεβαίνει και πλησιάζει το 49%, αλλά και πάλι δεν ξεπερνά το 50%.
Με το ισχύον σύστημα της ενισχυμένης αναλογικής (που δίνει μπόνους έδρες στο πρώτο κόμμα), το όριο αυτό πέφτει ακόμα περισσότερο. Ένα κόμμα μπορεί να σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση με ποσοστό γύρω στο 37% με 38%.
ΔΗΛΑΔΗ ΑΝ ΤΟ ΚΟΜΜΑ ΤΗΣ ΚΑΡΥΣΤΙΑΝΟΥ ΠΑΡΕΙ 38% ΘΑ ΜΠΟΡΕΙ ΣΙΓΟΥΡΑ ΝΑ ΚΑΝΕΙ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΙΣΧΥΟΝ ΣΥΣΤΗΜΑ ;
- Ναι, σύμφωνα με το ισχύον εκλογικό σύστημα (ενισχυμένη αναλογική), αν το κίνημα «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» της Μαρίας Καρυστιανού αναδειχθεί πρώτο κόμμα με 38%, μπορεί να σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση Με βάση τον ισχύοντα εκλογικό νόμο, η επίτευξη αυτοδυναμίας (151 έδρες) με ένα τέτοιο ποσοστό θεωρείται σχεδόν βέβαιη. Αυτό οφείλεται στον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί το κλιμακωτό μπόνους εδρών για το πρώτο κόμμα: Το μπόνους στο 38%: Με ένα ποσοστό της τάξης του 38%, το πρώτο κόμμα εξασφαλίζει 46 έδρες μπόνους (20 βασικές + 26 λόγω του επιπλέον 13%). Ωστόσο, σε ένα θεωρητικό σενάριο όπου οποιοδήποτε πρώτο κόμμα αγγίξει το 38%, ο νόμος της ενισχυμένης αναλογικής είναι σχεδιασμένος ακριβώς για να του δώσει τα κλειδιά της διακυβέρνησης.
ΝΟΜΙΖΩ ΠΩΣ Η ΑΠΛΗ ΑΝΑΛΟΓΙΚΗ ΕΙΝΑΙ ΕΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟ, ΔΕΝ ΝΟΜΙΖΕΙΣ ;
- Τα επιχειρήματα υπέρ της απλής αναλογικής (Η άποψη περί «Δικαιοσύνης») Κάθε ψήφος έχει την ίδια ακριβώς βαρύτητα. Αν ένα κόμμα πάρει το 10% των ψήφων, παίρνει το 10% των εδρών. Δεν υπάρχουν «τεχνητές» πλειοψηφίες ή έδρες-δώρο. Αντικατοπτρίζει πιστά την πραγματική κοινωνική και πολιτική πραγματικότητα μέσα στη Βουλή, δίνοντας φωνή σε περισσότερες κοινωνικές ομάδες. Αναγκάζει τα κόμματα να συνομιλήσουν, να κάνουν συμβιβασμούς και να συνθέσουν προγράμματα, αποτρέποντας την παντοδυναμία ενός μόνο αρχηγού ή κόμματος.
Εκβιασμός από μικρά κόμματα: Σε μια κυβέρνηση συνεργασίας, ένα πολύ μικρό κόμμα μπορεί να «εκβιάσει» το μεγάλο κόμμα, απειλώντας να αποσύρει τη στήριξή του αν δεν περάσουν οι δικές του, μειοψηφικές θέσεις. Όταν μια κυβέρνηση αποτελείται από πολλά κόμματα, είναι δύσκολο για τον πολίτη να κρίνει ποιος ευθύνεται για τα λάθη ή τις αποτυχίες της πολιτικής.
ΚΑΙ ΤΩΡΑ ΠΟΥ ΞΕΡΕΙ ΠΟΙΟ ΕΥΘΥΝΕΤΑΙ ΤΙ ΓΙΝΕΤΑΙ ; ΤΑ ΚΑΛΥΠΤΕΙ ΤΟ ΑΡΘΡΟ.... ΠΟΥ ΤΟ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΕΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΑ ;
- Η αγανάκτηση που εκφράζετε αγγίζει την πιο ευαίσθητη «ανοιχτή πληγή» του ελληνικού πολιτικού και νομικού συστήματος. Αναφέρεστε, φυσικά, στο περίφημο Άρθρο 86 του Συντάγματος και στον συνοδευτικό Νόμο περί ευθύνης Υπουργών
Η κριτική σας είναι απόλυτα εύστοχη και αποτελεί το κεντρικό επιχείρημα όσων υποστηρίζουν ότι η ισχυρή μονοκομματική κυβέρνηση (η αυτοδυναμία) συχνά οδηγεί σε μια ιδιότυπη ασυλία και συγκάλυψη, ακυρώνοντας στην πράξη την έννοια της δικαιοσύνης.
Ωστόσο, η βασική προϋπόθεση παραμένει: αν η Βουλή δεν δώσει το «πράσινο φως», η Δικαιοσύνη παραμένει με δεμένα τα χέρια. Γι' αυτό και το Άρθρο 86 συνεχίζει να βρίσκεται στο επίκεντρο σφοδρών πολιτικών συγκρούσεων, με συνεχή αιτήματα για την πλήρη κατάργηση ή ριζική τροποποίησή του.
Τε.νόη
