ΠΕΡΙ ΑΡΕΤΩΝ ΚΑΙ ΑΜΑΡΤΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ
Konstantinos Konstantinidis – Amphiktyon
Επικρατεί η άποψη ότι ο καλός πολιτικός πρέπει να είναι απαλλαγμένος από αρετές, ώστε να μπορεί να λαμβάνει σωστές αποφάσεις. Ως παράδειγμα αναφέρεται συχνά ο Μακιαβέλι, ο οποίος υποστήριξε ότι ο κυβερνήτης οφείλει πρωτίστως να διατηρεί το κράτος και την εξουσία του, ακόμη και αν χρειαστεί να ενεργήσει με τρόπους που θεωρούνται ανήθικοι ή και εγκληματικοί.
Ωστόσο, άλλες είναι οι αρετές που απαιτούνται από έναν πολιτικό, άλλες από έναν θεωρητικό, άλλες από έναν φιλόσοφο και άλλες από κάποιον που έχει υποστεί κάθαρση της ψυχής του, όπως λ.χ. ένας ασκητής.
Πρώτο προσόν του πολιτικού είναι η εκτέλεση του καθήκοντος σύμφωνα με τον όρκο που έχει δώσει προς τους πολίτες, με γνώμονα το δημόσιο συμφέρον και τον σεβασμό προς την πλειοψηφία.
Δεύτερο προσόν είναι η μετριοπάθεια, ώστε να μπορεί να γεφυρώνει, ει δυνατόν, τις επιθυμίες και τις προσδοκίες του συνόλου των πολιτών και όχι μόνο των κομματικών του ψηφοφόρων.
Τρίτο προσόν είναι η λογική. Το να ξοδεύει κανείς δημόσια χρήματα που δεν διαθέτει αλλά τα δανείζεται αποτελεί εσχάτη πλάνη. Και όμως, πληρώσαμε ακριβά τον παραλογισμό του υπερδανεισμού. Τα δανεικά χρήματα σπαταλήθηκαν, ενώ μέρος αυτών διανεμήθηκε σε παροχές προς άγραν ψήφων. Και σήμερα επανεμφανίζεται το φάσμα των ίδιων κομμάτων να διεκδικήσουν εκ νέου την εξουσία.
Έχουμε επίσης πρόσφατα παραδείγματα πολιτικών που ξεκίνησαν πολέμους χωρίς σαφώς καθορισμένο σκοπό και χωρίς τη δυνατότητα επίτευξής του, με αποτέλεσμα να οδηγήσουν τις χώρες τους και την ανθρωπότητα σε μεγάλες κρίσεις.
Τέταρτο προσόν είναι η ανδρεία, ώστε ο πολιτικός να είναι ικανός να ενεργεί και να φέρνει εις πέρας σοβαρές αποφάσεις, αλλά και να αναλαμβάνει την ευθύνη των λαθών του. Η αρετή αυτή συνδέεται τόσο με τη συναισθηματική του συγκρότηση όσο και με το θάρρος που επιδεικνύει στις πολιτικές του πράξεις.
Πέμπτο προσόν είναι η σωφροσύνη, ώστε να μπορεί να λαμβάνει ορθές αποφάσεις. Η σωφροσύνη αυτή δεν μπορεί να είναι αποκλειστικά ατομική, αλλά πρέπει να εκφράζεται και μέσω συλλογικών οργάνων, τα οποία αποτυπώνουν τη βούληση του λαού.
Έκτο προσόν είναι η δικαιοσύνη. Πρόκειται για θεμελιώδη αρετή, ιδίως για τον ηγέτη. Το πρώτο σκέλος της αφορά τις πράξεις του απέναντι στους πολίτες, οι οποίες πρέπει να είναι νόμιμες και δίκαιες, ώστε να μην τους ωθούν στην παραβίαση των νόμων και στη διάπραξη αδικιών. Μέσω της δικαιοσύνης οι αποφάσεις του καθίστανται περισσότερο αποδεκτές από την κοινωνία, στο πλαίσιο της διαχρονικής αντίληψης περί «άρχειν και άρχεσθαι».
Ο ηθικός χαρακτήρας
Ένα ακόμη ιδιαίτερα σημαντικό προσόν του πολιτικού είναι ο ηθικός του χαρακτήρας. Ο πολιτικός πρέπει να είναι έντιμος, αδέκαστος, να έχει «καθαρά χέρια» και να μην είναι φιλοχρήματος. Οφείλει να δημιουργεί πλούτο για τον λαό και όχι για τον εαυτό του. Τόσο ο ίδιος όσο και το οικογενειακό και πολιτικό του περιβάλλον πρέπει να είναι υπεράνω κάθε υποψίας για κλοπή, κατάχρηση δημοσίου χρήματος ή χαριστικές πράξεις εις βάρος του Δημοσίου.
Αντίθετα προς τα φαινόμενα αθέμιτου πλουτισμού, η ιστορία προσφέρει παραδείγματα ηγετών που διακρίθηκαν για την εντιμότητα και την αφιλοχρηματία τους:
- Ο Αριστείδης ο Δίκαιος, σύμφωνα με την αρχαία παράδοση, πέθανε φτωχός, παρότι υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους πολιτικούς της Αθήνας.
- Ο Θεμιστοκλής, αν και όχι φτωχός, έζησε τα τελευταία χρόνια της ζωής του εξόριστος και μακριά από την πατρίδα του.
- Ο Μαχάτμα Γκάντι δεν κατείχε προσωπική περιουσία και ζούσε εξαιρετικά λιτά.
- Ο Χο Τσι Μινχ έζησε σε πολύ απλές συνθήκες και δεν άφησε μεγάλη προσωπική περιουσία.
- Ο Χοσέ Μουχίκα έγινε γνωστός ως «ο φτωχότερος πρόεδρος του κόσμου», καθώς δώριζε το μεγαλύτερο μέρος του μισθού του και ζούσε σε αγρόκτημα.
- Ο Τόμας Σανκάρα ήταν γνωστός για τον ασκητικό τρόπο ζωής του και άφησε ελάχιστα προσωπικά υπάρχοντα.
- Ο Ιωάννης Καποδίστριας διέθεσε μεγάλο μέρος της προσωπικής του περιουσίας για δημόσιους σκοπούς και δεν επιδίωξε προσωπικό πλουτισμό.
- Ο Χαρίλαος Τρικούπης πέθανε στο εξωτερικό αντιμετωπίζοντας σοβαρές οικονομικές δυσκολίες, έχοντας διαθέσει μεγάλο μέρος της περιουσίας του στην πολιτική του δράση.
- Ο Νικόλαος Πλαστήρας κοιμόταν ακόμη στο στρατιωτικό του ράντζο και άφησε ως προσωπική κληρονομιά μόλις 216 δραχμές και ένα χαρτονόμισμα των 10 δολαρίων, χωρίς ακίνητη περιουσία ή τραπεζικές καταθέσεις.
Έβδομο προσόν του πολιτικού, αλλά και κάθε ανθρώπου, ίσως το σημαντικότερο, είναι η καλή κατάσταση της υγείας του. Λόγω των ευθυνών που φέρει, ο πολιτικός υφίσταται μεγάλη σωματική και ψυχική καταπόνηση και οφείλει να είναι ακμαίος για να εκπληρώνει επαρκώς τα καθήκοντά του.
Παρά το γεγονός ότι υπήρξαν ηγέτες με κλονισμένη υγεία οι οποίοι αναδείχθηκαν σε μεγάλες προσωπικότητες, όπως ο Φραγκλίνος Ρούσβελτ, υπήρξαν και περιπτώσεις κατά τις οποίες η ασθένεια του ηγέτη επέτρεψε σε εξωθεσμικά κέντρα να επηρεάζουν τη διακυβέρνηση, όπως υποστηρίζεται για την τελευταία περίοδο της διακυβέρνησης του Ανδρέα Παπανδρέου.
Ένας θεωρητικός ή κάποιος που έχει υποστεί βαθιά πνευματική κάθαρση δύσκολα θα ήταν ο καταλληλότερος να κυβερνήσει. Επομένως, η ρήση του Πλάτωνα ότι «ή οι βασιλείς να γίνουν σοφοί ή οι σοφοί να βασιλέψουν» μοιάζει περισσότερο με ιδεώδες παρά με πολιτική πραγματικότητα, γεγονός που εξηγεί γιατί ελάχιστοι ηγέτες στην ιστορία πλησίασαν αυτό το πρότυπο.
Για τη σημερινή πολιτική κατάσταση
Ερχόμενοι στα τρέχοντα πολιτικά ζητήματα, πολλοί θεωρούν ότι η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει εμπλακεί σε σειρά σοβαρών σκανδάλων. Κατά την άποψη αυτή, το πολιτικό σύστημα βρίσκεται σε βαθιά κρίση για δύο κυρίως λόγους:
- Η Δικαιοσύνη θεωρείται ότι εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από την εκτελεστική εξουσία και αδυνατεί να επιτελέσει πλήρως το έργο της, όπως προβλέπει το Σύνταγμα.
- Απουσιάζουν αποτελεσματικοί ελεγκτικοί μηχανισμοί που θα μπορούσαν να αποκαλύπτουν εγκαίρως φαινόμενα κακοδιοίκησης και διαφθοράς στον δημόσιο τομέα, στην τοπική αυτοδιοίκηση και στους δημόσιους οργανισμούς.
Υπάρχει, ασφαλώς, ανθρώπινο δυναμικό που θα μπορούσε με σχετικά μικρό κόστος να αναλάβει τέτοιο ελεγκτικό έργο, όπως δικαστικοί λειτουργοί, αξιωματικοί, νομικοί και άλλοι ειδικοί. Ωστόσο, κατά την κριτική αυτή προσέγγιση, το πολιτικό σύστημα δεν επιθυμεί τη διαφάνεια, διότι από τη διαφθορά αντλεί ισχύ και αναπαράγεται. Επιπλέον, τα πολιτικά κόμματα συχνά κατηγορούνται ότι λειτουργούν με πελατειακές λογικές, ενώ πολλά από αυτά είναι υπερχρεωμένα και αδυνατούν να εξυπηρετήσουν τις οικονομικές τους υποχρεώσεις.
Την ίδια στιγμή, καθώς συζητείται η αναθεώρηση συνταγματικών διατάξεων, σπανίως τίθεται στο επίκεντρο το ζήτημα της λειτουργίας των κομμάτων, της λογοδοσίας και της διαφάνειας στον δημόσιο βίο. Για τους επικριτές του πολιτικού συστήματος, αυτό αποτελεί ένδειξη ότι οι βαθύτερες παθογένειες παραμένουν ανέγγιχτες και ότι ουσιαστικές αλλαγές δύσκολα προωθούνται. (23/6/26)
Amphiktyon Major General (Ret.) Konstantinos Konstantinidis Author
Member of the Society of Greek Writers
Αμφικτύων – Υποστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης
Συγγραφέας – Μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών
Amphiktyon Blog: http://www.amphiktyon.blogspot.com
Amphiktyon Official Site: http://www.amphiktyon.org
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Ο ΧΡΥΣΟΣ ΕΛΥΤΗΣ
Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης – Αμφικτύων
Οι λέξεις έχασαν το νόημά τους
και οι σύγχρονοι άνθρωποι τα λογικά τους.
Και οι πολιτικοί μας άλλα λένε και άλλα κάνουν
όπως πάνε θα μας τρελάνουν
άλλα λένε και άλλα εννοούν,
για την κουτάλα μόνο πολεμούν.
για το γενικό συμφέρον αδιαφορούν
Όταν ο πόλεμος στην Ανατολή κρατάει
Η ακρίβεια καλπάζει
Η Ελληνίδα μάνα δε γεννάει
Το κράτος τη μητρότητα δεν την βοηθάει
μερικοί με καβαλημένο το καλάμι,
Του κόσμου οι εξουσιαστές και των μίντια τα αφεντικά.
Του χρήματος οι μεγάλοι,
στρατιές οι παπαγάλοι,
με την αιματοχυσία κάνουν χάζι και τηρούνε τσιμουδιά.
Τα παγκόσμια προβλήματα τα βάζουν στον τορβά
Ο μπάρμπα Σαμ που απειλεί καθημερινά,
ιδού και η ΑΙ που βουτάει στα βαθιά.
Άτολμη η διεθνής κοινότης αγκομαχά
Αυτοί οι δικαστές, αυτοί της γης οι αστυνόμοι.
Ουδείς χαίρε ασυλίας. Ούτε οι νοσοκόμοι.
Εκτελούνται και οι γιατροί και οι εκπρόσωποι του ΟΗΕ.
η Ειρήνη έρχεται δειλά
καθώς του Ορμούζ ανοίγω-κλείνουν τα Στενά.
και αναστενάζει ο ‘ντουνιάς»
αλλά το Χρηματιστήριο μοιράζει λεφτά
Γλώσσα δεν βρίσκουν να συνεννοηθούν,
και πελαγοδρομούν και καρκινοβατούν.
Και τα στρατεύματα του Ισραήλ στο Λίβανο δολοφονούν.
Άλλαξαν τις λέξεις και τις λεν αλλιώς.
Τις σφαγές, ασήμαντα επεισόδια απλώς.
Την εισβολή και κατοχή τη λένε οι Τούρκοι «ειρηνευτική αποστολή».
Το επιθετικό τουρκικό δόγμα το λέμε εμείς «αναθεωρητική πολιτική».
Τις Γενοκτονίες( Ελλήνων, Ελληνο-Ποντίων –Ελληνο-Κυπρίων, Αρμενίων, Ασσυρίων, Κούρδων κ.α) τις ονομάζουν νίκες επικές
Την καταστροφή της Σμύρνης «συνωστισμό»
και τη «Γαλάζια Πατρίδα» αναθεωρητισμό.
Τον Ισλαμο φασιστικό τέρας «Τουρκική Δημοκρατία»
Την ισοπέδωση πόλεων αμυντική ενέργεια προς πάταξη της τρομοκρατίας,
το χτύπημα σε νοσοκομεία λάθος στα βλητικά στοιχεία, .
Τον κακοποιό τον λένε τώρα «επιχειρηματία»
και του απατεώνα επιμελώς κρύβουν τα στοιχεία.
Ονόματα δεν λένε, μόνο την ηλικία,
και γέμισε η μικρή οθόνη με εγκλήματα και ληστείες
στα Ευρωπαϊκά ταμεία .
Αδύναμος εσύ πολίτη μπρος στον πάνοπλο εγκληματία
και στην αισχροκέρδεια του «εισαγωγέα ή εξαγωγέα
Πρωτοφανείς οι αυξήσεις εδώ πέρα
κλεφτών και απατεώνων τόπος ευκαιρίας.
Με τα ναρκωτικά τέλος δεν έχει η εμπορία.
Τι να σου κάνει και η Αστυνομία;
Μπρος στο τσουνάμι της λαθρο-εισβολής;
Του κορεσμού των φυλακών και της άφεσης
εγκληματιών με βαρύτατη ενοχή
Ώρα να ζητηθεί και η προστασία της Αστυνομίας!
Κύρια αιτία η κομματοκρατία και η αλληλοσφαγή για την κουτάλα
Κάθε λέξη είχε σημασία στην αρχαία Ελλάδα
Ακόμη και κάθε συλλαβή και κάθε γράμμα
δήλωνε τον χαρακτήρα και του πράγματος το κράμα.
Για τους αρχαίους, οι λέξεις δεν ήταν απλώς μέσα επικοινωνίας.
Έκρυβαν σ’ αυτές μια βαθύτερη σημασία
και συνδέονταν με του πράγματος την ουσία.
Ο Ελληνικός Λόγος ταυτόχρονα ήταν ομιλία, μαθηματικά και μουσική.
η γλώσσα μας είναι θεϊκή.
Εκφράζει ακόμη σκέψη, αιτία και λογική.
Κατ’ Ηράκλειτον είναι τάξη που διέπει το σύμπαν.
Όλα τα σοφά από τους Έλληνες τα πήραν δωρεάν.
Η αρετή δεν ήταν μόνο η καλοσύνη των ψυχών,
ήταν και η ολοκλήρωση αγαθών σκοπών.
Κινητήρια δύναμή μας η ψυχή μας.
Αυτή το πνεύμα μας κινητοποιεί
στην καθημερινή ζωή μας.
Άτομο χωρίς παιδεία είναι χωράφι άγονο
χωρίς καρποφορία
Μέσα από τις λέξεις εύρισκαν την αλήθεια,
Σοφία και συγκαλυμμένη αλήθεια, και η Μυθολογία.
Ευεργετικά τα αρχαία μας ονόματα.
Στη σφαγή των Καλαβρύτων νέος ονόματι Σωκράτης,
λόγω ονόματος πήρε από τον Γερμανό διοικητή χάρη
και δεν εκτελέστηκε.
Μετά σπούδασε φιλοσοφία στη Γερμανία
και καθηγητής εκλέχτηκε.
Τα αρχαία ελληνικά ονόματα ΔΕΝ είναι συμβατικά.
Έχουν μέσα τους σημασία και ομορφιά
και δηλώνουν του πράγματος την ουσία και τη λειτουργία.
Όπως λ.χ. κοσμογονία = γένεση κόσμου.
Ρυάκι= κελάρυσμα και ροή του νερού
Δεν έδιναν τυχαία οι πρόγονοί μας το όνομα στα παιδιά.
Ήταν μια σφραγίδα,
το μέλλον τους να οραματιστούν.
Αν λεγόταν «Ιπποκράτης»,
γιατρός ίσως θα γινόταν.
Κι αν λεγόταν «Λαοκράτης»,
τύραννος ή αρχηγός.
Θεόδωρος: «δώρο του Θεού».
Νικόλαος: «νίκη του λαού».
Αλέξανδρος: «ο αποκρούων τον εχθρό, ανδρείος».
Σοφία: «γνώση, φρόνηση», σαν τη θεά Αθηνά τη θεία.
Τα ονόματα έχουν φυσική ορθότητα;
Και κάθε πράγμα έχει το «σωστό» όνομα από τη φύση;
Τους αρχαίους Έλληνες η μελέτη των λέξεων είχε απασχολήσει.
Με την κατανόησή τους προσπαθούσαν να προσεγγίσουν την αλήθεια.
Για τους προγόνους μας τα ονόματα είχαν σημασία
και συχνά θεωρούσαν ότι φανέρωναν κάτι από τη φύση,
τον χαρακτήρα ή τη μοίρα του ανθρώπου.
Όμως η αλήθεια βρίσκεται πέρα από τις λέξεις,
στα ίδια τα όντα η πεμπτουσία
Έτσι γράφει ο Πλάτων στον «Κρατύλο».
Του συστήματος οι γλωσσολόγοι θεωρούν
ότι τα ονόματα είναι γλωσσικές συμβάσεις.
Η ετυμολογία πολλών ελληνικών ονομάτων
μεταφέρει νοήματα, αρετές, ευχές ή ιδιότητες
που οι γονείς επιθυμούν στα παιδιά τους..
Ωστόσο, η χρήση των λέξεων επί χιλιάδες χρόνια
τις προίκισε με ορισμένες φυσικές ιδιότητες
και να κελαηδούν σαν αηδονια
Το παράδειγμα εκ του ονόματος
προσδίδει στον φέροντα πολλά προσόντα.
Και μόνο από τη μελέτη τους αντλείς γνώση από τον Αλέξανδρο, τον Περικλή, το Σωκράτη και …τον Επαμεινώνδα .
Μερικά σύγχρονα κακόηχα ονόματα
τον φέροντα γελοιοποιούν
και έπρεπε να καταργηθούν.
Κι άλλα με εγκληματικά πρόσωπα τον συνδέουν
και έπρεπε να τον ενοχλούν.
Οι σύγχρονοι Έλληνες αρχαία ονόματα καιρός είναι
να διαλέξουν
και την Αρχαία μας Γλώσσα η Πολιτεία να υιοθετήσει
Παράδειγμα ο μεγάλος μας ποιητής Οδυσσέας Ελύτης.
Το όνομά του ήταν Οδυσσέας Αλεπουδέλης.
Πώς ποιητής με τέτοιο όνομα στην ποιητική πιάτσα
να σταδιοδρομήσει
Δύο ήταν οι λόγοι της αλλαγής.
Ο πρώτος γιατί θα τον γελοιοποιούσε.
Και ο δεύτερος και πιο σοβαρός γιατί
τον συνέδεε με οικογενειακή βιομηχανία,
που το χρήμα και το κέρδος θα τον ενοχλούσε.
Και ο Ελύτης δεν επιθυμούσε με το χρήμα να συνδεθεί,
γιατί του υψηλού πνεύματος ήταν θηρευτής.
Προτίμησε, όχι τυχαία, το « Ελύτης»,
που τον συνδέει με τον Ελ-ληνισμό,
την ελ-ιά, την Ελένη και με το Ελ-λάς,
με το πνευματικό φως.
Αρνήθηκε το κέρδος το οικονομικό
και άλλαξε το όνομα το οικογενειακό,
και πήρε το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας
ο Χρυσός Ελύτης
22/6/26
Αμφικτύων – Υποστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης
Συγγραφέας – Μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών
Amphiktyon Official Site: http://www.amphiktyon.org
